Subjektiflik Ne Demek? Geleceğe Bakış Bugün sabah uyandım, penceremden Ankara’nın soğuk havası içeri sızarken bir yandan telefonuma göz attım. Teknoloji hayatımın o kadar içine işlemiş durumda ki, günün ilk dakikalarındaki refleksim bu oluyor. Bu yazıyı yazmaya başlarken aklımda bir soru var: Subjektiflik ne demek? Bu soru, aslında bugünün ve geleceğin önemli meselelerinden biri gibi geliyor bana. Çünkü geleceğe dair düşünürken, hepimiz birer subjektif varlık olarak dünyayı farklı şekillerde algılıyoruz. Bu da demek oluyor ki, “subjektiflik” yalnızca kişisel bir bakış açısı değil, gelecekteki hayatımızı, işimizi ve ilişkilerimizi derinden etkileyecek bir kavram olabilir. Ama işte, her şey gibi, bu kavramı da tam…
12 YorumEtiket: bu
B Antijen Ne Demek? Geleceğe Dönük Bir Bakış B antijen ne demek? Bu soruyu ilk duyduğumda, sağlıkla ilgili derinlemesine düşünmeye başlamıştım. Herkesin bahsettiği sağlık teknolojilerinin ne kadar hızlı ilerlediği bu dönemde, genetik, biyoteknoloji ve tıp dünyasında bu tür terimler daha fazla karşımıza çıkacak gibi görünüyor. Ama bir yandan da şunu düşünüyorum: Ya bu kavramlar, hayatımızı o kadar değiştirecekse? Ya gelecekte B antijenin, sadece tıbbi bir terim olarak kalmayıp, hayatımızın her alanını etkileyen bir faktöre dönüşürse? Hem umutlu hem kaygılıyım, çünkü teknoloji hızla gelişiyor ama bu gelişimin insanlar üzerindeki etkilerini görmek, duymak, yaşamak… işte asıl bu beni düşündürüyor. B Antijen Ne…
14 YorumLozan Ne Zaman Bitiyor? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Bir Psikoloğun Meraklı Girişi Lozan ne zaman bitiyor? Bu soru, gündelik bir tarihsel bilgi talebi gibi görünebilir, ancak altında çok daha derin bir psikolojik anlam yatıyor olabilir. Bu yazıda, Lozan Antlaşması’nın tarihsel boyutunun ötesinde, insanların bu tür olaylara nasıl duygusal ve bilişsel tepkiler verdiğine, toplumsal bellek ve tarih algısının nasıl şekillendiğine odaklanacağız. Bir psikolog olarak, toplumsal hafızayı ve insanların bu tür olaylarla nasıl bağ kurduğunu anlamak beni her zaman cezbetmiştir. Lozan Antlaşması’nın “ne zaman bittiği” sorusu, aslında bir bireyin tarihsel bir olayla kurduğu ilişkiyi ve bu olayın toplum üzerindeki uzun vadeli etkilerini…
8 YorumKil Hamuru Evde Nasıl Pişirilir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir Bakış Kil Hamuru: Evde Yapılabilecek Basit Bir Aktivite Kil hamuru, çocukluktan itibaren herkesin hayatına bir şekilde girmiş bir materyaldir. Her ne kadar genellikle çocuklar için eğlenceli bir oyun aracı olarak bilinse de, yetişkinler için de çeşitli yaratıcı imkanlar sunan bir malzeme olabilir. Ancak, kil hamurunun evde pişirilmesi süreci, yalnızca eğlenceli bir etkinlik değil; aynı zamanda toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından da derinlemesine bir inceleme yapmayı gerektiren bir konu olabilir. Bu yazıda, kil hamurunun nasıl pişirileceğinden çok, farklı grupların bu basit faaliyetten nasıl etkilendiğine ve toplumsal…
8 YorumAlan Kökü Nedir? Felsefi Bir İnceleme Hayat, çoğu zaman bilinçli bir şekilde sorgulamadığımız varsayımlar üzerine kuruludur. İçinde yaşadığımız dünyanın düzeni, pek çok kez sorulması gereken soruları unutturur. Bir sabah, uykudan uyandığınızda, gerçekten “gerçek” olan nedir? Elbette, varlıklar etrafımızda, ama bu varlıkların kökeni ve anlamı hakkında ne kadar bilgi sahibiyiz? Bizim bu varlıkları anlamamız nasıl şekillenir? Felsefi bir bakış açısıyla, her şeyin temeline inmek ve en temel soruları sormak, bazen bizleri hiç beklemediğimiz yerlere götürebilir. Bugün, matematiksel bir kavramdan hareketle bir felsefi soruya uzanacağız: Alan kökü nedir? Matematiksel bir terim gibi görünse de, bu sorunun ardında derin epistemolojik, etik ve ontolojik…
10 YorumNe Yapacağını Bilememek: “Bocalamak” Deyimi Üzerine Farklı Yaklaşımlar Hayatın her anında, karşımıza çıkabilecek zorluklar ve belirsizlikler karşısında ne yapacağımızı bilememek, hemen hemen herkesin zaman zaman hissettiği bir durumdur. İster kişisel ister profesyonel hayatımızda, bazen içinde bulunduğumuz karmaşayı anlamak, doğru adımları atmak zordur. Bu tür durumlar, dilimize de pek çok deyim ve ifade olarak yerleşmiştir. Bugün, “ne yapacağını bilememek, şaşırmak, bocalamak” anlamına gelen deyimi, halk arasında genellikle “bocalamak” olarak kullanılır. Ancak bu deyimin anlamı, kullanım biçimi ve buna yaklaşan bakış açıları, pek çok farklı yorumla ele alınabilir. İçimdeki Mühendis: Analitik Bir Yaklaşım İçimdeki mühendis şöyle diyor: “Bocalamak deyiminin mantıksal açıklamasını yapalım.”…
16 YorumAniden Gelen Sinir Nedir? İzmir’de yaşayan, 25 yaşında, sürekli espri yapan ama içten içe her şeyin derinliklerine inip saatlerce kafasında kuran biri olarak size bir soru sorayım: Aniden gelen sinir nedir? Ne zaman bu soru kafama takılsa, aklıma hemen şunlar geliyor: “Oğlum, birden bunalıma mı girdim?” Ya da “Hayatın anlamını mı sorguluyorum?” Bazen öyle bir an geliyor ki, tıpkı bir film sahnesi gibi her şey aniden değişiyor. İşte o an, aniden gelen sinir dediğimiz şey oluyor. Aniden Sinirlenmenin İlk Aşaması: Küçük Şeylerden Çıkma Bir gün bir arkadaşımla yürüyüş yapıyoruz, İzmir’in en kalabalık caddesinde. Bir yanda sesli sesli kahkaha atan bir…
14 YorumBir Filozofun Bakışıyla: Gözbağcı Olmak, Gerçeği Görmeden Görmek İnsan, görmek ister. Ancak bazen görmek, sandığımız kadar basit bir eylem değildir. Felsefenin en eski sorularından biri, “görmek nedir?” olmuştur. Çünkü her bakış, bir yorumdur; her algı, bir seçimdir. Gözbağcı kavramı da bu bağlamda, sadece TDK’deki tanımının ötesine geçerek, hakikati nasıl algıladığımızı sorgulatır. Türk Dil Kurumu (TDK)’na göre gözbağcı, “gözbağcılık yapan, hokkabazlık veya aldatma sanatıyla uğraşan kişi” anlamına gelir. Ancak bu tanımın ötesinde, gözbağcı bir metafordur: hakikati gizleyen, algıyı yönlendiren ve görünene inanmayı teşvik eden bir figürdür. Peki, bu figür sadece sahnede midir, yoksa her gün karşılaştığımız bir toplumsal, etik ve epistemolojik…
20 YorumBöcekler Faydalı mı? Bir Psikoloğun Meraklı Gözünden İnsan Doğasının Yansımaları Bir psikolog olarak, insan davranışlarını incelerken en çok ilgimi çeken şeylerden biri korkunun doğasıdır. Özellikle de böcek korkusu. Bu küçük canlılar, insanoğlunun evrimsel geçmişinde tehdit oluşturmamış olsalar bile, bugün birçok insanın kalbini hızlandırır, avuçlarını terletir. Peki, neden bu kadar tepki veririz? Ve daha önemlisi — böcekler gerçekten faydalı mı, yoksa sadece korkularımızın yansıttığı birer “psikolojik ayna” mı? Bilişsel Psikoloji Perspektifi: Zihnimiz Böcekleri Nasıl Kodluyor? İnsanın böceklere verdiği tepki, bilişsel şemalarla yakından ilişkilidir. Beynimiz, geçmiş deneyimlerden, kültürel öykülerden ve gözlemlerden oluşan bir “tehdit veritabanı” oluşturur. Böcekler bu veritabanında genellikle “kontrol edilemeyen,…
14 YorumÇoğaltmanın Eş Anlamlısı Nedir? Ekonomi Perspektifinden Bir Değerlendirme Ekonominin temel yapı taşlarından biri, kaynakların sınırlılığıdır. İnsanlar ve toplumlar, sahip oldukları sınırlı kaynakları en verimli şekilde kullanabilmek için sürekli olarak seçimler yapmak zorundadır. Bu seçimler, bireysel kararlar ve toplum düzeyindeki tercihler arasında belirgin farklar yaratır. Ancak bu süreç, yalnızca seçeneklerin mevcut olmasından ibaret değildir; aynı zamanda her bir seçim, gelecekteki sonuçlar üzerinde de büyük bir etkiye sahiptir. Ekonomistler, bu dinamikleri anlamak ve gelecekteki ekonomik senaryoları tahmin etmek için çeşitli terimler kullanır. Çoğaltma, bu terimlerden biri olup, ekonomik anlamda derin bir analizi gerektiren bir kavramdır. Çoğaltma Nedir ve Ekonomik Anlamı Nedir? Ekonomik…
8 Yorum